Debaty sejmoweXVI Kadencja

Interpelacja w sprawie korzystania przez sądy apelacyjne z niekonstytucyjnego zapisu art. 263 § 4 K.p.k. stanowiącego jedną z przesłanek przedłużenia aresztu tymczasowego w postępowaniu przygotowawczym

   Szanowny Panie Ministrze! Kilka dni temu Trybunał Konstytucyjny zdyskwalifikował przesłankę umożliwiającą sądom apelacyjnym przedłużanie aresztu tymczasowego w postępowaniu przygotowawczym (sygn. SK 58/03). Chodzi o art. 263 § 4 Kodeksu postępowania karnego, który pośród wyżej wspomnianych przesłanek wymienia między innymi: zawieszenie postępowania karnego, przedłużającą się obserwację psychiatryczną, przewlekłe opracowywanie opinii biegłych, wykonywanie czynności dowodowych w szczególnie zawiłych sprawach czy celowe przewlekanie postępowania przez samego oskarżonego.    Dodatkowo podczas niedawnej nowelizacji kodeksu dodano jeszcze przesłankę: ˝inne przeszkody, których usunięcie było niemożliwe˝. Jest to właśnie owa przesłanka, której konstytucyjność zakwestionował Trybunał, i wedle jego orzeczenia za pół roku przepis ten nie będzie obowiązywał. Wyrok jest skutkiem dwóch skarg konstytucyjnych aresztowanych, którzy ˝tymczasowo˝ odsiedzieli po 3 i 3,5 roku na skutek wielokrotnie powtarzających się przedłużeń tymczasowego aresztowania.    Obaj aresztowani powoływali się na Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich, który mówi o rozsądnym terminie osądzenia winy bądź niewinności aresztowanych.    Rzecznik Praw Obywatelskich poparł skargę aresztowanych i dodał, iż areszt jest środkiem najdotkliwszym z zapobiegawczych i musi być traktowany rozważnie. Uznał, iż powinno się określić górną granicę aresztu tymczasowego, bo jej brak narusza istotę wolności i tym samym Konstytucję.    Trybunał Konstytucyjny uznał, iż oceniany przepis ograniczył korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw przez nieprecyzyjne i arbitralne sformułowania, a brak określonej granicy czasowej dla przedłużenia tymczasowego aresztowania potęguje ten stan.    Należałoby dodać, iż niejednokrotnie mamy do czynienia ze skargami Polaków na opieszałość polskiego sądownictwa do trybunałów europejskich i niejednokrotnie postępowanie w takim trybunale kończy się odszkodowaniem dla skarżących.    Powyższe opracowanie zostało oparte na doniesieniach prasowych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. SK 58/03).    Mając na uwadze zaistniałe fakty, oczekuję od Pana Ministra odpowiedzi na postawione poniżej pytania:    1. Jak sądy apelacyjne uzasadniały korzystanie ze sformułowania: ˝inne przeszkody, których usunięcie było niemożliwe˝ z § 4 art. 263 Kodeksu postępowania karnego?    2. Jakie to były przeszkody?    3. Jakie rozwiązania prawne pomogłyby wymiarowi sprawiedliwości w zapobieżeniu wypuszczaniu tymczasowo aresztowanych przed ich osądzeniem w przypadku wejścia w życie wyżej wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego?    4. Jakie rozwiązanie prawne pozwoliłoby skrócić postępowanie przygotowawcze do niezbędnego minimum i pozwoliłoby zachować wspomniany w Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich ˝rozsądny termin˝ na rozstrzygnięcie o winie bądź niewinności tymczasowo aresztowanych?    Z wyrazami szacunku    Poseł Sandra Lewandowska    Warszawa, dnia 24 sierpnia 2006 r.