Debaty sejmoweXVI Kadencja

Interpelacja w sprawie stanu realizacji zobowiązania ministra spraw zagranicznych do dokonania sprostowania w Dzienniku Ustaw błędu wynikającego z nieprawidłowego przetłumaczenia nazwy Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasbu

   Szanowny Panie Premierze! W mojej interpelacji z dnia 15 marca 2006 r. wskazywałem, że jeden z podstawowych aktów prawnych, przyjętych w ramach prac Rady Europy, tj. Europejska Karta Samorządu Lokalnego (European Charter of Local Self-Government, Charte européenne de l'autonomie locale), został opublikowany w Dzienniku Ustaw pod błędną nazwą. Nosi on - w tym organie promulgacyjnym (Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607) - nazwę Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Błąd ten wyniknął zapewne z tego, że osoba tłumacząca tę umowę międzynarodową dokonywała tego w czasie, gdy w Polsce samorząd terytorialny obejmował jeszcze zaledwie jeden szczebel, tj. poziom gminny. Wtedy też pojęcie samorządu terytorialnego mogło być błędnie pojmowane jako synonim pojęcia samorządu lokalnego. Od dnia 1 stycznia 1999 r. istnieje w Polsce drugi szczebel samorządu terytorialnego - samorząd powiatowy, będący także szczeblem samorządu lokalnego, oraz trzeci szczebel samorządu terytorialnego - samorząd województwa, będący już samorządem regionalnym. Mimo iż w 1994 r. w Polsce nie istniał samorząd regionalny, to oczywiste już wówczas powinno być, że umowa ta nie stosuje się do wspólnot regionalnych i pochodzących z wyboru władz regionalnych, które istnieją w większości państw europejskich. Samorząd lokalny (gmina i powiat) - obok samorządu regionalnego (województwo) - jest częścią składową samorządu terytorialnego. Nie każdy zatem samorząd terytorialny jest samorządem lokalnym.    Należy przy tym dodać, że w ramach Rady Europy trwają także prace nad Europejską Kartą Samorządu Regionalnego. Można więc powiedzieć, że dopiero Europejska Karta Samorządu Lokalnego oraz Europejska Karta Samorządu Regionalnego będą łącznie stanowiły ˝Europejską Kartę Samorządu Terytorialnego˝.    Obecnie literalne stosowanie umowy międzynarodowej w brzmieniu transformowanym do prawa polskiego przez publikację w Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 zobowiązuje do odnoszenia znacznej części jej regulacji, przy których wprost nie zaznaczono, że odnoszą się do władz lokalnych, także do samorządu regionalnego. Tak się jednak nie dzieje, gdyż powszechnie przyjęto, że nazwa użyta w Dzienniku Ustaw jest oczywistym błędem. Wręcz w podręcznikach prawa samorządu terytorialnego, rozpoczynając omawianie tej fundamentalnej dla prawa samorządu terytorialnego umowy międzynarodowej, wskazuje się na błędność tłumaczenia dokonanego w Dzienniku Ustaw. Czyni tak w swoim podręczniku m.in. prof. dr hab. Hubert Izdebski. Ten wybitny polski prawnik pisze, iż: ˝Należy zaznaczyć, że w trakcie procesu ratyfikacji nieprawidłowo przetłumaczono tytuł Karty, który powinien brzmieć: 'Europejska Karta Samorządu Lokalnego'. Karta nie obejmuje bowiem samorządu regionalnego, dla którego w ramach Rady Europy wypracowano osobną Kartę (Europejska Karta Samorządu Regionalnego, uchwalona przez IV Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy 3-5 czerwca 1997 r.); pozostając wciąż projektem, nie stała się ona jednak jeszcze źródłem prawa˝. Także w innych publikacjach prostuje się ten oczywisty błąd. Czyni się tak także m.in. w opracowaniach opublikowanych w wydawnictwach Rady Europy.    W swojej interpelacji z dnia 15 marca 2006 r. wskazywałem, że przyszedł już czas, by sprostować ten oczywisty błąd. Zgodnie z art. 17b ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606, z późn zm.) błędy w tekstach umów międzynarodowych prostuje minister właściwy do spraw zagranicznych. Natomiast w myśl art. 17 ust. 2 tej ustawy sprostowanie błędu ogłasza się w tym samym dzienniku urzędowym, w którym ogłoszono prostowany akt. Podkreślam także, iż utrzymywanie tego błędu nie powinno już dłużej mieć miejsca. Nie da się ukryć, że rozpoczynanie większości publikacji na temat Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego od informacji na temat błędnego przetłumaczenia jej tytułu w Dzienniku Ustaw jest dla nas wszystkich co najmniej wysoce niezręczne.    W związku z powyższym zadałem wówczas Ministrowi Spraw Zagranicznych Panu Stefanowi Mellerowi jedno pytanie: ˝Kiedy w Dzienniku Ustaw ukaże się sprostowanie tytułu aktu prawnego opublikowanego w Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607?˝    W swojej odpowiedzi z dnia 11 kwietnia 2006 r. na moją interpelację Minister Spraw Zagranicznych Pan Stefan Meller podzielił moje uwagi. Stwierdził m.in., że: ˝Wątpliwości co do błędnego tłumaczenia tytułu Karty, jak i potencjalnych problemów interpretacyjnych z tym związanych wydają się uzasadnione. Obecnie tłumaczenie tytułu Karty może powodować ewentualne problemy w jej stosowaniu polegające na odnoszeniu jej postanowień zarówno do samorządu lokalnego, jak i regionalnego, choć zakresem swojej regulacji Karta obejmuje jedynie samorząd lokalny, a nie cały samorząd terytorialny - na co wskazywałby jej tytuł w polskim tłumaczeniu. Również obowiązująca obecnie Konstytucja RP, jak i ustawy ustrojowe dla samorządu terytorialnego wyraźnie odróżniają w ramach samorządu terytorialnego jednostki samorządu lokalnego i regionalnego˝. Minister wyjaśnił, że ˝Należy także zaznaczyć, że obecne tłumaczenie tytułu Karty wynika z faktu, iż było ono przygotowywane w okresie, gdy obowiązujące wówczas uregulowania konstytucyjne i ustawowe nie przewidywały istniejącego obecnie rozgraniczenia na samorząd lokalny i regionalny. Samorząd terytorialny obejmował jedynie poziom gminny, do którego stosowano terminologię ˝samorząd terytorialny˝ zgodnie z obowiązującą ówcześnie ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95, z późn. zm.)˝.    Co szczególnie istotne, Minister Spraw Zagranicznych zobowiązał się wówczas do dokonania tego sprostowania. W odpowiedzi na interpelację stwierdził ˝Jednocześnie uprzejmie informuję, że zgodnie z kompetencją nadaną Ministrowi Spraw Zagranicznych w art. 17 ust. 2b ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606, z późn. zm.) niezwłocznie zostanie przekazane Prezesowi Rady Ministrów do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP obwieszczenie o sprostowaniu błędu w tłumaczeniu tytułu Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego oraz o wynikających z tej zmiany odpowiednich poprawkach w całym tekście umowy˝.    Do dnia dzisiejszego nie dokonano jednak tego oczywistego i potrzebnego sprostowania.    Dlatego też uprzejmie proszę Pana Premiera, jako przełożonego Ministra Spraw Zagranicznych, a zarazem jako organ wydający Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej o odpowiedź na następujące pytania:    1. Czy i ewentualnie kiedy Ministerstwo Spraw Zagranicznych wszczęło procedurę sprostowania błędu?    2. Czy i ewentualnie kiedy Minister Spraw Zagranicznych przekazał obwieszczenie o sprostowaniu błędu do publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej?    3. Kiedy można spodziewać się opublikowania tego obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej?    Z wyrazami szacunku    Poseł Karol Karski    Warszawa, dnia 18 lipca 2006 r.