Debaty sejmoweXVI Kadencja

Interpelacja w sprawie podstaw prawnych dysponowania środkami budżetowymi ujętymi w części 25 i 56 ustawy budżetowej na rok 2000 przez ministra edukacji narodowej

   Szanowny Panie Premierze! Prace nad ustawą budżetową na rok 2000 nie zostały zakończone przed rozpoczęciem roku budżetowego. W takim przypadku ma zastosowanie art. 219 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym: ˝Jeżeli ustawa budżetowa albo ustawa o prowizorium budżetowym nie weszły w życie w dniu rozpoczęcia roku budżetowego, Rada Ministrów prowadzi gospodarkę finansową na podstawie przedłożonego projektu ustawy˝. Z przepisem tym koresponduje art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (DzU nr 155, poz. 1014, zm. z 1999 r. nr 38, poz. 360, nr 49, poz. 485, nr 70 poz. 778, nr 110 poz. 1255), który stanowi, że: ˝W przypadku gdy ustawa budżetowa lub ustawa o prowizorium budżetowym nie zostanie ogłoszona przed dniem 1 stycznia, to do czasu ogłoszenia odpowiedniej ustawy: 1) podstawą gospodarki finansowej jest przedstawiony Sejmowi odpowiedni projekt ustawy...˝.    W przedłożonym Sejmowi projekcie ustawy budżetowej na rok 2000 zaplanowano wydatki na cele kultury fizycznej i sportu w dwóch częściach budżetowych: części 25 - kultura fizyczna i sport, kwotę 950 tys. zł i części 56 - Urząd Kultury Fizycznej i Sportu, kwotę 326 952 tys. zł.    Obowiązujące prawo nie określa reguł, które należy stosować prowadząc gospodarkę finansową na podstawie projektu ustawy. W tym zakresie istnieje luka prawna. Wydaje się, że jedynym możliwym sposobem wypełnienia tej luki jest przyjęcie, że w drodze analogii należy stosować przepisy dotyczące wykonywania ustawy budżetowej. Przepisy te są zawarte głównie w ustawie o finansach publicznych, ale także w niektórych innych ustawach, w tym w ustawie z dnia 8 sierpnia 1996 r. o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów (tj. DzU z 1999 r. nr 82, poz. 929).    Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych ˝Budżet państwa składa się z części odpowiadających ... administracji rządowej, przy czym dla poszczególnych działów administracji rządowej ... ustala się odpowiednio odrębne części budżetu˝. W świetle ust. 4 tego artykułu ˝Częściami budżetu państwa dysponują właściwi ministrowie, ... kierownicy urzędów centralnych ... zwani dalej dysponentami części budżetowej˝. Podobne postanowienie zawarto w § 2 rozporządzenia ministra finansów z dnia 23 września 1999 r. w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (DzU nr 78, poz. 880), zgodnie z którym ˝Częściami budżetu państwa dysponują ... właściwi ministrowie, ... kierownicy urzędów centralnych˝. Z powołanych przepisów wynika m.in., że uprawnienia dysponenta danej części budżetowej, w interesującym mnie zakresie, może mieć bądź właściwy minister, bądź kierownik urzędu centralnego.    Obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości udzielenia upoważnienia przez dysponenta danej części innemu podmiotowi, do dysponowania środkami budżetowymi zaplanowanymi w jego własnej części.    Na podstawie art. 68 ust. 2 ustawy o finansach publicznych pan minister wydał 23 września 1999 r. rozporządzenie w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (DzU nr 78, poz. 880), w którym ustalił m.in., że część 25 jest częścią właściwą dla kultury fizycznej i sportu, a część 56 - dla Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu. W § 3 tego rozporządzenia postanowił, że: ˝Klasyfikacja części budżetowych, o której mowa w § 1, ma zastosowanie po raz pierwszy do opracowania projektu ustawy budżetowej na rok 2000˝.    Projekt ustawy budżetowej na rok 2000 został opracowany zgodnie z nową klasyfikacją części budżetowych. Jak była o tym mowa w pkt. 1, 2, w projekcie tym środki na cele kultury fizycznej i sportu zaplanowano m.in. w części 56 - Urząd Kultury Fizycznej i Sportu. Część ta ma określoną nazwę, odpowiadającą obowiązującej klasyfikacji budżetowej. Z nazwy tej części oraz art. 67 ust. 4 ustawy o finansach publicznych i § 2 rozporządzenia ministra finansów z dnia 23 września 1999 r. w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów wynika, że dysponentem ujętych tam środków może być jedynie kierownik Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu. Nie jest dysponentem tej części minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu.    Urząd Kultury Fizycznej i Sportu nie istnieje jednak w świetle obowiązującego prawa. W dalszym ciągu obowiązuje ustawa z dnia 25 stycznia 1991 r. o utworzeniu Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki (DzU nr 16, poz. 74, zm. z 1997 r., nr 141, poz. 943, zm. z 1999 r., nr 62, poz. 689). W Sejmie dopiero trwają prace nad zmianą tej ustawy i przekształceniem Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki w Urząd Kultury Fizycznej i Sportu.    Nie można podzielić poglądu wyrażonego przez rząd w uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o utworzeniu Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, że: ˝Ustawą z dnia 24 lipca 1999 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 70, poz. 778) wprowadzono m.in. Urząd Kultury Fizycznej i Sportu w miejsce Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki ...˝. Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tj. DzU z 1999 r. nr 82, poz. 928) stanowi jedynie, że: ˝Minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu sprawuje ... nadzór nad działalnością prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu...˝. Przepis ten nie będzie miał zastosowania tak długo, dokąd nie zostanie utworzony Urząd Kultury Fizycznej i Sportu i powołany jego prezes. Gdyby przyjąć, że Urząd Kultury Fizycznej i Sportu zaistniał na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o działach administracji rządowej, to zmiana ustawy o utworzeniu Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki nie byłaby potrzebna. A rząd z projektem zmiany tej ustawy wystąpił.    W chwili obecnej istnieje jedynie Urząd Kultury Fizycznej i Turystyki. Dla urzędu tego nie zaplanowano jednak w projekcie ustawy budżetowej na rok 2000 żadnych środków.    Stwierdzam, że do czasu utworzenia Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu, a więc wejście w życie ustawy zmieniającej ustawę o utworzeniu Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, nie ma podmiotu uprawnionego do dysponowania środkami zaplanowanymi w części 56 projektu ustawy budżetowej na rok 2000.    Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:    1. Kto w styczniu 1999 r. dysponował zaplanowanymi środkami budżetowymi w części 56 projektu ustawy budżetowej na rok 2000?    2. Czy minister edukacji narodowej mógł upoważnić jako minister właściwy do spraw kultury fizycznej do dysponowania środkami finansowymi części 56 projektu ustawy budżetowej prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki?    3. Z jakich części budżetowych pokrywane były koszty funkcjonowania Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki w styczniu 2000 r.?    4. W jakim okresie oraz poprzez jakie rozwiązania prawne zostaną uporządkowane kwestie dysponowania częściami 25 i 26 ustawy budżetowej na rok 2000?    Z poważaniem    Tadeusz Tomaszewski    Warszawa, dnia 20 stycznia 2000 r.