Debaty sejmoweXVI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmiany rozporządzenia dotyczącego zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Aleksandra Grada z dnia 10 grudnia br. dotyczącą projektu rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2002, uprzejmie pana marszałka informuję.    Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 (DzU nr 150, poz. 983, z późn. zm.) minister właściwy do spraw oświaty i wychowania zobowiązany jest do przygotowania rozporządzenia w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego z uwzględnieniem typów i rodzajów szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, stopni awansu zawodowego nauczycieli oraz liczby uczniów w tych szkołach.    Uprzejmie informuję pana marszałka, że w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu przygotowano projekt rozporządzenia w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2002. Odbyły się liczne spotkania konsultacyjne i uzgodnieniowe. W trakcie prac nad projektem rozporządzenia dokonano analizy wielu uwag przekazanych przez władze samorządowe, organizacje samorządowe i związkowe.    Przygotowana wersja projektu została uzgodniona przez członków Zespołu ds. Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego w dniach 12 września, 2 października i 21 listopada br.    Zgodnie z przepisami wyżej wspomnianej ustawy, w terminie do dnia 15 października roku bazowego minister właściwy do spraw finansów publicznych zobowiązany jest poinformować właściwe jednostki samorządu terytorialnego o rocznych kwotach poszczególnych części subwencji ogólnych przyjętych w projekcie ustawy.    Wstępne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2002 wyliczono na podstawie:    - wysokości części oświatowej subwencji ogólnej przyjętej w projekcie ustawy budżetowej na rok 2002,    - projektu rozporządzenia w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2002,    - wstępnej bazy danych statystycznych, przekazywanych przez Główny Urząd Statystyczny.    Uprzejmie informuję pana marszałka, że ostateczne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2002 naliczone zostaną po:    - uchwaleniu przez parlament Rzeczypospolitej Polskiej ustawy budżetowej na rok 2002, w której określona będzie ostateczna wysokość subwencji oświatowej,    - podpisaniu rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2002,    - otrzymania ostatecznych danych statystycznych z GUS na rok szkolny 2001/2002,    - zweryfikowanych przez jednostki samorządu terytorialnego bazy zadań rzeczowych.    O wysokości przyznanej ostatecznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2002 jednostki samorządu terytorialnego poinformowane zostaną przez ministra finansów w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej.    Ostateczne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego mogą ulec zmianie w stosunku do kwot wstępnych.    Uprzejmie informuję pana marszałka, że projekt rozporządzenia ministra edukacji narodowej w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2002 wprowadza istotne zmiany naliczania części oświatowej subwencji ogólnej, i tak:    - zmodyfikowano algorytmiczne naliczanie subwencji oświatowej dla tzw. biednych jednostek samorządu terytorialnego (dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów w gminach, w których dochód na 1 mieszkańca stanowi nie więcej niż 85% średniego dochodu na mieszkańca w kraju, liczonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych dla celów obliczenia kwoty wyrównawczej części podstawowej subwencji ogólnej - waga P-1),    - podwyższono wartość wag algorytmu roku 2001 odnoszących się do uczniów szkół podstawowych i gimnazjów położonych na terenach wiejskich oraz uczniów szkół podstawowych i gimnazjów położonych na terenach do 5000 mieszkańców (wagi P-2 i P-3),    - dążąc do dalszego wyrównania szans edukacyjnych uczniów, wprowadzono wagę dla uczniów szkół ponadpodstawowych (ponadgimnazjalnych) na terenach wiejskich i w miastach do 5000 mieszkańców (P-4),    - wprowadzono nową wagę (P-15) dla uczniów klas/szkół mniejszości narodowych i grup etnicznych, w których podstawowym językiem nauczania jest język mniejszości narodowej lub grupy etnicznej, a liczba uczniów w szkole nie przekracza 42. Waga ta rekompensuje zwiększone koszty kształcenia w tego typu placówkach i odpowiada konstytucyjnym zapisano obowiązku wspierania mniejszości narodowych i etnicznych,    - w algorytmie na rok 2002 wprowadzono inny sposób finansowania zadań pozaszkolnych, co odzwierciedlają wagi (od P-31 do P-33). Wszystkie jednostki samorządu terytorialnego otrzymają w ten sposób środki finansowe na prowadzenie zadań pozaszkolnych naliczanych według rzeczywistej liczby uczniów na terenie i-tej jednostki samorządu terytorialnego,    - w rozporządzeniu przyjęto, że wynikowa kwota subwencji na zadania szkolne na ucznia - dla danej jednostki samorządu terytorialnego - nie może być mniejsza niż 95% ani większa niż 112% kwoty subwencji na ucznia na zadania szkolne w roku bazowym, a na zadania pozaszkolne nie może być mniejsza niż 95% ani większa niż 112% analogicznej kwoty roku bazowego.    Wzorem lat ubiegłych utrzymana została zasada, że ˝pieniądz idzie za uczniem˝, co oznacza naliczanie subwencji na podstawie liczby uczniów uczęszczających do placówek prowadzonych bądź dotowanych przez poszczególne gminy, powiaty i województwa samorządowe. W celu doprezcyzowania mierzenia skali zadań oświatowych i dostosowanych do nich wysokości subwencji projekt rozporządzenia uzależnia tę wysokość od liczby uczniów i wybranych grup szkół. Użyte w algorytmie wagi stosowane są addytywnie, co oznacza, że jeżeli uczeń kwalifikuje się do różnych wag, to są one dodawane.    Uprzejmie informuję pana marszałka, że projekt rozporządzenia, o którym mowa wyżej, nie zakłada ujednolicania wag P-2 i P-3, jedynie planuje podwyższenie wartości tych wag w roku 2002 w porównaniu z rokiem 2001 (tj. wartość wagi P-2 zostaje podwyższona z 0,33 na 0,35, natomiast wartość wagi P-3 z 0,18 na 0,20). Wagi te przeznaczone są dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów z jednostek samorządu terytorialnego na terenach wiejskich i w miastach do 5000 mieszkańców i mają na celu zrekompensowanie gminom wiejskim i miejsko-wiejskim wyższe jednostkowe koszty nauczania wynikające m.in. z faktu, że wielkość oddziału klasowego jest średnio mniejsza niż w miastach.    Ponadto wprowadzona została nowa waga P-4 = 0,20, która przeznaczona jest dla uczniów szkół ponadpodstawowych/ponadgimnazjalnych (z wyłączeniem szkół dla dorosłych) na terenach wiejskich i w miastach do 5000 mieszkańców. Waga ta ma na celu wyrównywanie szans edukacyjnych.    Jednocześnie uprzejmie informuję pana marszałka, że nie jest możliwe naliczanie części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2002 dla wybranych jednostek samorządu terytorialnego według odrębnych zasad, innych od ujętych w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej i sportu w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Algorytm, będąc ogólną kategorią, dotyczącą wszystkich jednostek samorządu terytorialnego, nie może odzwierciedlać jednostkowych problemów występujących w konkretnej gminie, powiecie lub województwie samorządowym, ponieważ zatraciłby swój uniwersalny i obiektywny charakter.    Pragnę pana marszałka poinformować, że ważne znaczenie ma wyodrębniona z subwencji 1-procentowa rezerwa ustawowa, która może być przeznaczona na finansowanie z budżetu państwa zadań oświatowych zgodnie z kryteriami ustalonymi przez Zespół ds. Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego na 2002 r.    Rezerwa ta pozwala na korektę subwencji tym jednostkom samorządu terytorialnego, które na podstawie obiektywnie uzasadnionych przesłanek będą wymagały wsparcia w dostosowaniu do nowych warunków finansowania zadań oświatowych.    Z wyrazami szacunku    Minister    Krystyna Łybacka    Warszawa, dnia 28 grudnia 2001 r.