Debaty sejmoweXVI Kadencja

Interpelacja w sprawie obowiązku składania zeznań rocznych dotyczących podatku od osób prawnych przez kościelne osoby prawne nieprowadzące działalności gospodarczej

   Szanowny Panie Premierze! W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2000 r. nr 54, poz. 654, ze zm.) kościelne osoby prawne są bezwarunkowo zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych od dochodu z niegospodarczej działalności statutowej. Co więcej, w zakresie niegospodarczej działalności statutowej nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU nr 137, poz. 926, ze zm.).    W tym zakresie od 2001 r. nie mają obowiązku składania zeznania rocznego w podatku dochodowym od osób prawnych - art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie jest jednak jasne, czy taki obowiązek istniał wcześniej? Niektóre urzędy skarbowe żądają składania zeznań, inne nie. Sprawa jest o tyle ważna, że - choć nie wystąpi tu podatek - za niezłożenie zeznania grożą sankcje z Kodeksu karnego skarbowego.    Wydaje się, że kościelne osoby prawne nieprowadzące żadnej działalności gospodarczej, słusznie czy niesłusznie, także do końca 2000 r. nie miały obowiązku składać zeznań rocznych, jeżeli prowadziły wyłącznie niegospodarczą działalność statutową, w tym uzyskiwały darowizny.    1. Logicznym następstwem zwolnienia od podatku i obowiązku prowadzenia stosownej dokumentacji dotyczącej statutowej działalności niegospodarczej (art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a updop) jest brak formalnej podstawy do obliczania dochodu albo straty, które byłyby objęte zeznaniem. Ze względu na ustawowe zwolnienie z obowiązku prowadzenia dokumentacji nie mają tu zastosowania przepisy rozporządzenia ministra finansów z 18 sierpnia 1998 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek nieprowadzących działalności gospodarczej (DzU nr 115, poz. 748, ze zm.); § 1 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie postanawia, że ˝Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do kościelnych osób prawnych nieprowadzących działalności gospodarczej. Kościelne osoby prawne prowadzą rachunkowość według zasad określonych przez wewnętrzne przepisy kościelne, dotyczące tych jednostek˝.    2. Jak wynika z art. 27 ust.1 updop w zeznaniu należy wykazać dochód (albo stratę) w rozumieniu updop. Dochodem zaś jest nadwyżka przychodów tzw. podatkowych nad kosztami uzyskania tych przychodów (art. 7 ust. 2 updop). Jednakże przy ustalaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu nie łączy się przychodów i kosztów ze źródeł wolnych od podatku. Skoro więc kościelna osoba prawna nie uzyskuje przychodów z innych źródeł niż niegospodarcza działalność statutowa, a zwolnienie z art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a jest zwolnieniem bezwarunkowym - nie ma przychodów i kosztów, które można byłoby wykazać w zeznaniu podatkowym.    3. Darowizny otrzymywane przez kościelne osoby prawne jako ofiary na cele wskazane w art. 57 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (DzU nr 29, poz. 154, ze zm.) należą do przychodów ze statutowej niegospodarczej działalności tych osób. Tym samym ma tu zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a updop w części dotyczącej zarówno bezwarunkowego ich zwolnienia od podatku dochodowego, jak i obowiązku prowadzenia dokumentacji w tym zakresie. W konsekwencji - zgodnie z art. 7 ust. 3 updop - nie uwzględnia się ich w zeznaniu podatkowym.    Mając na uwadze powyższe, wydaje się, że w przypadku kościelnych osób prawnych nieprowadzących innej działalności niż statutowa działalność niegospodarcza żądanie złożenia zeznań za lata kończące się na 2000 r. nie znajduje podstaw prawnych. Gdyby jednak zdanie pana premiera było odmienne, należy mieć na uwadze, iż wszystkie pozycje zeznań za te lata byłyby równe zeru.    W przedstawionej sytuacji proszę uprzejmie o zajęcie stanowiska i odpowiedź na pytania:    1. Czy do końca 2000 r. (i za 2000 r.) kościelne osoby prawne miały obowiązek składania zeznań rocznych w podatku dochodowym od osób prawnych - jeżeli uzyskiwały darowizny (w tym np. anonimowe - taca), ale nie prowadziły innej działalności niż niegospodarczą działalność statutową?    2. Jeżeli odpowiedź na pierwsze pytanie byłaby pozytywna, co w takich zeznaniach należałoby wykazywać, aby pozostać w zgodzie z art. 7 ust. 3 i art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w sytuacji gdy urzędowe wzory zeznań nie miały umocowania prawnego?    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Mieczysław Jedoń    Warszawa, dnia 5 czerwca 2001 r.